Django ile Blog Geliştirme - Url ve Görünüm

Django Yönetici Paneli yazısında blog uygulamamızı django yönetici paneline eklemiştik. Bu yazıda ise, blog uygulamamızın url yapılandırmasını yapacak ve tarayıcıya bazı statik ve dinamik yazılar göndereceğiz. Django'nun şablon sistemine ise bir sonraki dersimizde değineceğiz.

Bu yazı dizisinde bahsedilen blog uygulamasının son haline github deposundan ulaşabilirsiniz.

Django'nun url yapılandırması, herhangi bir python modülü içerisinde yapılabilir. Bununla birlikte, url yapılandırması yaptığımız modülün içerisine diğer uygulamaların da url yapılandırmasını dahil edebiliriz. Django projeleri geliştirirken tavsiye edilen yöntem, her uygulamanın kendi url yapılandırmasını yapması, ve bu yapılandırmaların kök dizindeki urls modülüne dahil edilmesidir. Böylece django uygulamalarının ayrıştırılması sağlanmış olur. Bu ayrıştırma sayesinde bir projede geliştirdiğimiz uygulamayı, istersek kolaylıkla dağıtabilir, istersek diğer projelerimize dahil edebiliriz.

Yeni başladığımız projemizin kök dizininde bulunan urls modülünün sıradan bir python modülünden bir farkı yoktur. Sadece, urlpatterns isminde bir patterns objesi tanımlaması gerekir. Bunun için öncelikle, django.conf.urls.defaults içerisinde bulunan patterns'ı bu modüle dahil etmemiz gerekir. Yeni oluşturulan projemizde bu işlem django tarafından yapılmıştır. Bununla birlikte örnek bir urlpatterns objesi de tanımlanmıştır. Geçen dersimizde django'nun içerisinde gelen admin uygulamasında tanımlanan url'leri, buraya dahil etmiştik. Şimdi de blog projemize ait url yapılandırmasını buraya ekleyelim.

from django.conf.urls.defaults import patterns, include, url
from django.contrib import admin
admin.autodiscover()

urlpatterns = patterns('',
    url(r'^admin/', include(admin.site.urls)),
    url(r'^blog/',include('blog.urls'))
)

Buradaki r'\^blog/' bir düzenli ifadedir. Eğer düzenli ifadeleri bilmiyorsanız, Django ile url yapılandırması yapmadan önce düzenli ifadeler hakkında en azından temel bilgiye sahip olmanız gerekir. Burada, düzenli ifadeler üzerinde fazla durmayacağım, çünkü buraya sığamayacak kadar uzun bir konu. Örneğimizdeki ilk "\^" (şapka işareti) düzenli ifadelerde satır başına işaret eder. Burada, satır başında (sitemizin adından sonra) blog/ olan url'ler için, blog.urls içinde tanımlanan url yapılandırmasını kullanmasını istedik.

Uygulamamızın url yapılandırmasını, kök url yapılandırmasına eklemiş olmamıza rağmen, uygulamamız henüz bir url tanımlaması yapmıyor. Uygulamanızın ana dizini içerisindeyken (projenin değil dikkat edin. blog dizini içinde) urls.py adında boş bir dosya oluşturun ve içine şunları girin:

from django.conf.urls.defaults import patterns
urlpatterns = patterns('blog.views',
  (r'^$', 'anasayfaView'),
    (r'^makaleler/(?P<slug>[^/]+)/$','makaleView'),
)

Burada iki adet url tanımlaması yaptık. İlk url'imiz ^$. Şapka işaretinin satır başı anlamına geldiğini söylemiştik. Dolar işareti ise satır sonu anlamına gelir. Bunları bu şekilde yanyana kullanmak, boş biz dizgeyi ifade eder. Bu url yapılandırmasında, django url olarak boş bir dizge görürse, bizim için blog.views içerisindeki anasayfa fonksiyonunu çağıracak. Oraya daha sonra geleceğiz. İkinci url tanımlamamız biraz daha karışık. Burada satır başını makaleler/ ile takip etmesini söylüyoruz. Bundan sonra yazdığımız parentez içerisindeki alan bir değişken tanımlıyor. Django bu değişkeni bizim için çağıracağımız fonksiyona argüman olarak gönderecek. ?P kısmı, değişken tanımladığımızı söylerken, <...> içerisindeki şey ise değişkenimizin adı. Değişkenin adından sonra yazdığımız [^/]+ yine bir düzenli ifade. Bu düzenli ifade "/" haricinde bir veya birden fazla karakter anlamına geliyor. Url tanımlamamızın geri kalanı ise, düzenli ifadenin devamı. Burada tanımladığımız url'i şöyle özetleyebiliriz. makaleler/ den sonra / haricinde bir veya birden fazla karakter devam etsin sonra bir / gelsin ve url tamamlansın. Burada iki / arasında kalan yazı dizgesi de fonksiyona argüman olarak verilecek.

Bu url tanımlamalarını yaptıktan sonra, views içerisinde anasayfa ve makale adındaki fonksiyonları tanımlamamız gerekiyor. Bu fonksiyonların ilk argümanı her zaman django'nun request objesi olacak. request objesinin detaylarına şu anda değinmeyeceğim, o kendi başına bir makaleyi hak eden bir konu. Şimdilik ilk argümanın request objesi olduğunu bilmemiz yeterli. Diğer argümanlar ise, url tanımlarken belirttiğimiz argümanlar. Ayrıca burada tanımladığımız fonksiyonların HttpResponse objesi döndürmek, başka bir url'e yönledirme yapmak veya 404 bulunamadı hatası vermek gibi, birkaç şeyden birini yapması gerekiyor. Örneğin tarayıca bir yanıt gönderelim. Bunun için fonksiyonumuzdan Django'nun HttpResponse objesini döndüreceğiz.

# -*- coding:utf-8 -*-
from django.http import HttpResponse

def anasayfaView(request):
    return HttpResponse("<h1>Burası anasayfa :)</h1>")

Şu anda eğer bir şeyi atlamadıysak, http://localhost:8000/blog adresine gittiğinizde, kocaman bir "Burası anasayfa :)" yazısı görmeniz gerekiyor.

Şimdi biraz daha gelişmiş bir örnek yapalım. makale fonksiyonu içerisinde, bizden istenen makaleyi bulup, tarayıcıya gönderelim.

from django.http import HttpResponse
from blog.models import makale

def makaleView(request, slug):
    mkl = makale.objects.filter(slug=slug)[0]
    return HttpResponse(mkl.makale)

Artık, http://localhost:8000/makale/cok-onemli-makale adresine gittiğinizde size, slug alanı cok-onemli-makale olan makaleyi bulup getirecektir. Peki ama ya böyle bir makale yoksa?

from django.http import HttpResponse, Http404
from blog.models import makale
def makaleView(request, slug):
    mkl_query = makale.objects.filter(slug=slug)
    if len(mkl_query) > 0:
        mkl = mkl_query[0]
        return HttpResponse(mkl.makale)
    else:
        raise Http404

Artık makale bulunamadığında tarayıcıya bir 404 bulunamadı mesajı göndereceğiz. Şu anda debug mod açık olduğu için bunu göremiyoruz, ancak settings içerisindeki debug değişkenini False yaparsak 404 mesajını görebiliriz. Ancak bunun için daha erken, şimdilik öyle kalsın.

Objenin gerçekten var olup olmadığını kontrol etmek ve buna göre bir 404 hatası göndermek doğru bir yöntem olsa da, her seferinde bunu yapmak vakit kaybı, ve biz bunu istemiyoruz. Django bunun için bize bir kısayol sağlıyor. Örneğimize tekrar bakalım:

:::python from django.http import HttpResponse from django.shortcuts import get_object_or_404 from blog.models import makale def makaleView(request, slug): mkl = get_object_or_404(makale, slug=slug) return HttpResponse(mkl.makale) Bu yazımızda, url tanımlamaya ve tarayıcıya basit statik veya dinamik içerikler göndermeye çalıştık. Ancak, view fonksiyonlarının içerisinden tarayıcıya doğrudan veri göndermek çok doğru bir geliştici davranışı sayılmaz. Django Şablonları yazısında django şablon moturunu kullanarak html oluşturma konusuna değineceğiz.